MUQDISHO, Soomaaliya — 14 Luulyo 2026: Barnaamijka UNDP ee Soomaaliya ayaa lagu qorsheeyey maalgelin gaareysa qiyaastii $306.7 milyan ilaa dhammaadka 2030. Qorshahan shanta sano ah wuxuu diiradda saarayaa maamulka, shaqo-abuurka, adkeysiga dhaqaalaha iyo la qabsiga isbeddelka cimilada.
Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan horumarinta ayaa sheegtay in qorshuhu soconayo 2026 ilaa 2030. Waxaa lala fulinayaa Dowladda Federaalka, dowlad-goboleedyada iyo saaxiibada caalamiga ah. UNDP waxay qorsheyneysaa inay muddadaas ururiso oo bixiso dhaqaalaha loo baahan yahay.
Qorshuhu wuxuu daba socdaa barnaamijkii 2021–2025. Muddadaas, Soomaaliya waxay wajahday abaaro, fatahaado iyo caqabado amni. Si kastaba, UNDP waxay sheegtay in mashaariicdii hore ay gaareen natiijooyin la cabbiri karo.
Barnaamijka UNDP ee Soomaaliya: Labada mudnaan
Barnaamijka UNDP ee Soomaaliya wuxuu leeyahay laba waddo oo waaweyn. Midda koowaad waxay xoojinaysaa maamulka iyo xiriirka u dhexeeya shacabka iyo dowladda. Midda labaad waxay isku xiraysaa kobaca dhaqaalaha iyo adkeysiga cimilada.
UNDP waxay sheegtay inay yareyneyso mashaariicda kala go’an. Halkooda waxaa la adeegsanayaa xalal isku xiran. Ujeeddadu waa in maalgelintu wax ka qabato sababaha keenaya saboolnimada iyo nuglaanta, halkii lagu ekaan lahaa jawaab muddo gaaban ah.
Shaqooyin iyo nolol-maalmeed loo qorsheeyey 50,000 qof
Qorshaha cusub wuxuu doonayaa in ka badan 50,000 qof si toos ah looga taageero shaqooyin iyo nolol-maalmeed ilaa 2030. Tiradaasi waxay laba jibbaar ka badan tahay gaarsiintii barnaamijkii hore, sida ay sheegtay UNDP.
Mashaariicdu waxay muhiim u noqon karaan dhalinyarada iyo qoysaska ku nool meelaha ay dhibaatooyinku saameeyeen. Hase yeeshee, natiijada dhabta ahi waxay ku xirnaan doontaa helitaanka dhaqaalaha, goobaha la doorto iyo sida loo cabbiro shaqooyinka la abuuray.
Qorshaha waxaa lagu diyaariyey wadatashiyo lala yeeshay dowladda, bulshada rayidka ah, haweenka iyo ururrada dhalinyarada. Waxaa sidoo kale lala jaanqaadiyey Qorshaha Isbeddelka Qaranka 2025–2029 iyo Hiigsiga Soomaaliya ee 2060.
Waxyaabihii laga gaaray barnaamijkii hore
UNDP waxay sheegtay in dowlad-goboleedyadu ay sannadkii 2024 la wareegeen bixinta mushaarka booliskooda. Kharashkaas waxaa sannado badan taageerayey UNDP iyo saaxiibadeeda. Soomaaliya waxay kaloo soo saartay cabbirro horumarineed iyo saboolnimo markii ugu horreysay muddo ka badan 30 sano.
Nidaam digniin-hore ah ayaa xogta cimilada gaarsiiyey in ka badan 525,000 oo xoolo-dhaqato iyo beeraley ah. Intaa waxaa dheer, ku dhowaad 20,000 qof ayaa ka faa’iidaystay shaqooyin iyo mashaariic nolol-maalmeed oo laga fuliyey deegaanno ay dhibaatooyin ka jireen.
Nidaamyada digniinta waxay muhiim u yihiin Soomaaliya, oo marar badan wajahda abaar iyo fatahaad. Faahfaahin dheeraad ah waxaad ka akhrisan kartaa warbixintayada ku saabsan abaarta, fatahaadaha iyo gaajada.
Barnaamijka UNDP ee Soomaaliya iyo haweenka
Barnaamijka UNDP ee Soomaaliya wuxuu dhigaya in ugu yaraan 15% miisaaniyadda mashruuc kasta loo qoondeeyo hawlo si gaar ah diiradda u saaraya jinsiga. Tani waxay ka baxsan tahay ku darista arrimaha haweenka ee qorshe guud.
UNDP waxay sidoo kale filaysaa inay door weyn ka qaadato xoojinta hay’adaha qaranka. Arrintan waxay ku soo beegmeysaa iyadoo howlgalka ku-meelgaarka ah ee Qaramada Midoobay uu isu diyaarinayo inuu Soomaaliya ka baxo.
Qiimeyn madax-bannaan oo lagu sameeyey barnaamijkii hore ayaa amaantay joogitaanka UNDP ee arrimaha maamulka, booliska bulshada iyo dib-u-eegista dastuurka. Hase yeeshee, qiimeyntu waxay ku talisay in qorshaha cusub yeesho mudnaan ka cad kuwii hore.
Waxa lagu qiimeyn doono qorshaha cusub
Guusha qorshaha laguma cabbiri karo lacagta la shaaciyey oo keliya. Waxaa muhiim ah inta dhaqaale ee dhab ahaan la helo, goobaha uu gaaro iyo tirada dadka helaya shaqo waarta. Daahfurnaanta qandaraasyada iyo warbixinnada natiijooyinka ayaa sidoo kale muhiim ah.
Dowladda Soomaaliya waxay sheegtay inay hoggaamin doonto isku-dubbaridka fulinta. UNDP-na waxay ballanqaadday inay ka guureyso mashaariic gooni-gooni ah una wareegeyso xalal isku xiran oo gaara natiijo ballaaran.
Barnaamijka UNDP ee Soomaaliya wuxuu sidaas darteed noqonayaa tijaabo muhiim ah. Shanta sano ee soo socota ayaa muujin doona in $306.7 milyan loo beddeli karo shaqooyin, hay’ado xooggan iyo bulshooyin u adkeysan kara dhibaatooyinka cimilada.
Isha warbixinta
Warbixintan waxaa lagu saleeyey xog ay 14-ka Luulyo 2026 daabacday UNDP Somalia. Tirada maalgelinta iyo bartilmaameedyada waxaa si toos ah looga soo qaatay qorshaha ay hay’addu shaacisay.
Source: UNDP Somalia
